Posts Tagged ‘zabytki techniki’

Most kolejowy Stany – Nowa Sól

11 czerwca 2013

Stany to niewielka, senna wioska w powiecie nowosolskim. W pobliżu wioski znajduje się jeden z najciekawszych zabytków techniki tego regionu – stary most kolejowy przerzucony przez żeglowną na tym odcinku Odrę. Most kolejowy stanowi fragment jednotorowej, nieczynnej obecnie drogi kolejowej łączącej Wolsztyn – Nową Sól – Żagań. Most wykonany został jako kratownicowa konstrukcja stalowa, o łącznej długości ponad 640 m. Warto również wspomnieć, że najdłuższe przęsło, tzw. „nurtowe” ma długość 100 m. Jest to jeden z najdłuższym mostów kolejowych wykonanych w technologii metalowej w Europie, o najdłuższym przęśle nurtowym. Początki jego budowy sięgają 1905 r., technicznego żywota dokonał podczas powodzi w 1997 r.

W chwili obecnej most w Stanach jest nieczynny, częściowo zdemontowane zostało również torowisko, stan techniczny kratownic również jest dość kiepski, podobnie jak dwóch zespołów strażnic zlokalizowanych po obydwóch stronach rzeki.

Nie mniej – jest to niezwykły obiekt techniczny, świadczący o niesamowitych zdolnościach inżynierskich budowniczych obiektu. Zastosowanie strażnic wojskowych powoduje, że most odwiedzany jest nie tylko przez miłośników zabytków techniki, ale również przez zwolenników fortyfikacji i militariów. Zadaniem blokhauzów było zabezpieczenie mostu nie tylko przed nieuprawnionym użyciem, ale również przed ewentualnym sabotażem. Pod koniec II wojny Niemcy wysadzili przęsło nurtowe uniemożliwiając łatwe przekroczenie Odry przez wojska radzieckie. Most został odbudowany dopiero 10 lat później, w 1955 r.

W chwili obecnej – nieco zapomniany, leży na uboczu, dotrzeć można do niego ścieżkami polnymi i leśnymi (lepszy dojazd jest od strony wioski Bobrowniki (Otyń). Wejście na most jest raczej ryzykowne (ze względu na brak nawierzchni), może jednak dostarczyć niezapomnianych wrażeń.

Warto również wspomnieć, że już od jakiegoś czasu czynione są próby reaktywowania – zarówno obiektu mostowego na Odrze, jak również całej linii kolejowej z Nowej Soli do Wolsztyna co stanowiłoby nie lada atrakcję turystyczną regionu.

 

Ciekawe strony internetowe:

http://www.nowasol.pl/ – strona Urzędu Miasta Nowa Sól

http://www.gminanowasol.pl/ – strona Urzędu Gminy Nowa Sól

Przybliżona lokalizacja GPS:

51°51’43.8″N 15°46’19.8″E

51.862165, 15.772172

Żegluga po trawie, a może po szynach? Kanał Elbląski

6 sierpnia 2011

Dwa duże miasta – Elbląg i Ostróda pod koniec XIX wieku – połączono kanałem żeglownym. I pewnie nie byłoby nic w tym dziwnego, bo przecież w tamtych czasach rozkwit przeżywał transport wodami śródlądowymi, gdyby nie jeden mały niuans. Otóż budowy trasy wodnej poprowadzono przez kilka jezior, między którymi różnica wysokości wynosi blisko 100 m. Różnicę tą jednostki pływające pokonują nie tylko dzięki systemowi śluz wodnych (standardowe rozwiązanie stosowane na wielu rzekach spławnych), ale co ciekawe – również dzięki systemowi pochylni. I to jest właśnie największa niespodzianka i atrakcja zarazem. Otóż za pomocą specjalnych wozów i układu lin i kół linowych – jednostki pływające przeciągane są przez niewielkie wzniesienia.

Ten niezwykły system hydrotechniczny funkcjonuje niemalże bez przerwy od XIX w., stanowiąc kiedyś podstawę lokalnego transportu, łącząc Ostródę z Elblągiem i dalej z Bałtykiem. Obecnie jest to niezwykła atrakcja turystyczna, niemalże oblegana w sezonie letnim. Ale nie ma się co dziwić – przecież statek przetaczający się po trawiastym wzgórzu to niecodzienny widok.

Płynąc po zielonej trawie statkiem warto również przyjrzeć się niewielkim budynkom zlokalizowanym przy kanale, przy pochylniach. Warto zauważyć, że cały ten system ma zasilanie … wodne, nie elektryczne. Przy budynkach zlokalizowane są całkiem spore koła wodne.

Najciekawszym turystycznie odcinkiem Kanału Elbląskiego jest odcinek Buczyniec – Elbląg. Wycieczka systemem pochylni linowych oraz jeziorem Drużno trwa ok. 5 godzin.

 

Ciekawe strony internetowe:

http://www.zegluga.com.pl/ strona internetowa – Żegluga Ostródzko – Elbląska

 

Przybliżona lokalizacja GPS:

Biuro firmy: Żegluga Ostródzko – Elbląska (bilety)

54°09’28.1″N 19°23’35.4″E

54.157806, 19.393167

Pochylnia Buczyniec

53°58’36.7″N 19°37’10.1″E

53.976873, 19.619472