Posts Tagged ‘wielki piec’

Technika – znaczy co warto poznać i zobaczyć – ciekawostki techniczne i z techniką związane.

17 września 2016

Nasza rodzina, przynajmniej ta starsza jej część, związana jest mocno z techniką. Nasze podróże to również wykorzystywanie wielu zdobyczy techniki do podróży (zarówno do jej realizacji, jak również do uzyskania komfortu).

Jedną z bardzo wielu atrakcji, jakie poznajemy po drodze to miejsca związane z techniką. Czasami są to zabytki, w postaci starych fabryk, elektrowni, browarów czy hut. A czasami obiekty czynne, gdzie możemy poznać tajniki wytwarzania różnych materiałów lub prezentujące niezbędne nam do życia procesy. Zdarzają się również muzea, i to nie tylko prezentujące „starocie”, czasem wręcz przeciwnie – pokazujące nowoczesne wyroby. Odrębną kategorią są miejsca, typu muzeum nauki i techniki, gdzie dzieciaki mogą od podszewki wszystko podejrzeć.

Zwłaszcza podróżując po Polsce odnajdujemy wiele ciekawych miejsc z techniką związanych właśnie.

Informacje o tych miejscach można znaleźć również na naszej stronie, odwiedzając dział TECHNIKA.

Jeśli więc uda coś nam się zobaczyć – pojawi się tutaj: http://www.cypis.pl/blog/category/technika/

Zapraszamy do lektury.

 

Kilka przykładowych ciekawostek technicznych:

 

Wielki Piec – Kuźniaki

28 sierpnia 2016

W niewielkiej wiosce Kuźniaki, na rozstaju dróg, znajduje się kawałek sadu owocowego.

Ot – cóż za atrakcja można powiedzieć. Pomijając aspekt pysznych soczystych owoców, uśmiechających się zza płotu (przy czym zaznaczyć tutaj należy, że w szkodę nikomu nie weszliśmy), na polu znajdują się ruiny Wielkiego Pieca. Tak – hutniczego pieca do wytopu surówki, który w tej wiosce powstał w XVIII w. co z kolei oznacza, że obiekt pamięta czasy m.in. Księstwa Warszawskiego. Z istniejących dokumentów wynika, że piec pracował już w 1782 r. jako jeden z najmniejszych na całym terenie ziemi polskich.

Zakład pracował aż do 1897 r., kiedy w okolicach zaczęło już brakować surowców, wówczas zakład przebudowano na młyn wodny (co było możliwe dzięki lokalizacji pieca w pobliżu rzeki Łośna – „Wiernej Rzeki” Żeromskiego, tak na marginesie rzecz jasna,).

Ruiny niestety znajdują się na terenie prywatnym i nie są ogólnie udostępniane do zwiedzania.

Przybliżona lokalizacja GPS:

50°58’35.4″N 20°21’36.7″E

50.976489, 20.360204


Muzeum Przyrody i Techniki – Starachowice

6 lipca 2016

Starachowice to miasto nieoderwalnie związane z przemysłem ciężkim. Historycznie, początkowo pojawiały się tutaj zakłady górnicze i kopalnie rud żelaza, czego konsekwencją później były również pierwsze zakłady produkujące żelazo, by w XX wieku stać się również centrum przemysłu maszynowego oraz motoryzacyjnego (stąd przecież pochodzą nasze słynne „Stary”).

Pierwszy wielki piec powstał na tych terenach już pod koniec XVIII w. W pierwszej połowie XIX w. istniejący zakład metalurgiczny trafił pod kuratelę Stanisława Staszica, co zaowocowało dalszym rozwojem przemysłu w regionie. Pod koniec XIX w. uruchomiono nowoczesny Wielki Piec do produkcji wysokiej jakości surówki żelaza, który pracował aż do 1968 r. I właśnie ten wygaszony piec, wraz z kompletną infrastrukturą stanowi trzon utworzonego w tym miejscu muzeum. Wszystkie urządzenia zostały odtworzone, wyremontowane i obecnie są udostępnione do zwiedzania, umożliwiając zapoznanie się z technologią, która właściwie z niewielkimi zmianami stosowana jest w Polsce i na świecie do dziś (np. w Hucie Sendzimira w Krakowie).

Perełką w zakładzie jest układ potężnych dmuchaw tłokowych powietrza zbudowanych w oparciu o maszyny parowe (wówczas chyba największe na świecie).

Dla najmłodszych niewątpliwie największą atrakcją będą zachowane lokomotywy i wagony z dawnej obsługi zakładu.

Dawny zakład metalurgiczny w Starachowicach to nie tylko wielki piec. To szereg innych urządzeń i obiektów technicznych, kilka wystaw tematycznych dotyczących górnictwa rud i hutnictwa żelaza w całej historii nowożytnej, a także wystawa paleontologiczna.

Osobnym działem muzeum jest skromna wystawa wyrobów starachowickiej Fabryki Samochodów Ciężarowych STAR. W kolekcji znajdują się właściwie wszystkie najważniejsze produkty fabryki, w tym m.in. dakarowy STAR 266 czy replika polskiego „papa mobile” – Stara 660 obsługującego pielgrzymkę papieża Jana Pawła II w 1979 r.

 

Ciekawe strony internetowe:

http://www.ekomuzeum.pl/ – Strona internetowa Muzeum Przyrody i Techniki – Starachowice

http://www.starachowice.eu/ – strona Urzędu Miasta w Starachowicach

http://swietokrzyskie.org.pl/ – serwis dla turystów

 

Przybliżona lokalizacja GPS:

51°02’58.3″N 21°04’05.9″E

51.049540, 21.068306

 

 

Zabytkowa Huta Żelaza w Chlewiskach

16 stycznia 2016

W niewielkiej wiosce – Chlewiska – znajduje się nie lada gratka dla entuzjastów przemysłu, hutnictwa, techniki i motoryzacji. Otóż, w dawnym zakładzie wielkopiecowym utworzone zostało muzeum, które łączy wszystkie powyższe tematy.

Ale może od początku.

A początków należy szukać w odległej już przeszłości, huta powstała bowiem w 1892 r. Jak na ówczesne czasy był to zakład całkiem spory i całkiem nowoczesny, mimo, że był to ostatni zakład wielkopiecowy w Europie, w którym Wielki Piec opalany był węglem drzewnym, a nie koksem jak to realizowane jest obecnie. Zakład funkcjonował do 1940 r. kiedy podczas zawieruchy wojennej Niemcy zarządzający wówczas zakładem wygasili piec i porzucili hutę.

Po wojnie dopiero pod koniec lat 50-tych utworzone zostało tutaj muzeum techniki. Zachowane w doskonałym stanie technicznym urządzenia pozwoliły na wykonanie ekspozycji w postaci całego zakładu – zwiedzający mają tutaj do dyspozycji Wielki Piec, nagrzewnice rekuperatorowe, wieża załadunkowa z napędem wodnym, dmuchawy czy prażaki rudy.

Dodatkowo – w nieczynnych halach produkcyjnych utworzono całkiem odmienne ekspozycje: pierwsza dotyczy wszelkiego rodzaju przemysłowym obrabiarek (można zapoznać się z historycznymi konstrukcjami tokarek, frezarek, wiertarek, pras i innych urządzeń), druga – ekspozycja motoryzacyjna – wystawy zabytkowych motocykli oraz samochodów produkowanych m.in. przez FSO. Ale ta wystawa wymaga odrębnego opisu.

 

Ciekawe strony internetowe:

http://www.chlewiska.pl/ strona internetowa Urzędu Gminy w Chlewiskach

http://www.chlewiska.mtip.pl/ strona internetowa Muzeum Techniki i Przemysłu w Warszawie, oddział w Chlewiskach

 

Przybliżona lokalizacja GPS:

51°14’08.5″N 20°45’25.2″E

51.235701, 20.756991

Zabytkowa Huta Żelaza w Chlewiskach – ekspozycja zabytkowych pojazdów

16 stycznia 2016

W zabytkowym kompleksie hutniczym w Chlewiskach znajduje się niezwykła wystawa motoryzacyjna obejmująca historyczne produkcje polskiego przemysłu motoryzacyjnego (w tym szereg ciekawych prototypów).

Pierwsza część dotyczy motocykli – można tutaj podziwiać m.in. maszyny produkcji zarówno polskiej i zagranicznej (przy czym są to motocykle przed lub powojenne, brak współczesnych). Podziwiać można motory marek: Podkowa, Perkun, Moj,Junak, Osa, SHL, BMW, Moto Guzzi, NSU, Vespa, DKW, Ariel. Ekspozycja zawiera ponad trzydzieści eksponatów.

Autor jednak jest zdecydowanie miłośnikiem raczej czterech kółek, a że wychował się na popularnych „maluchach” i „polonezach” to te marki są mu najbliższe. A że najwięcej eksponatów pochodzi właśnie z dawnego FSO (kiedyś prezentowane w Warszawie, m.in. w dawnych zakładach Norblina).

Właściwie do ekspozycji można mieć jedną uwagę – samochody zajmują niewielkie pomieszczenia / hale, stąd można odnieść wrażenie, że są poupychane. Przydałaby się nieco bardziej rozległa przestrzeń do prezentacji, bądź co bądź, perełek polskiej motoryzacji.

I tak można podziwiać następujące pojazdy:

  • Syrena Sport – prototyp samochodu sportowego z 1958 r.
    Syrena Sport
  • Smyk – prototyp mikrosamochodu z 1959 r., „paskudna” konstrukcja, bez bocznych drzwi, z uchylną ścianą przednią i silnikiem z motocykla.
  • FSO Ogar – prototyp samochodu sportowego z 1977 r. bazujący na podzespołach Fiata 125 p (z chowanymi reflektorami przednimi).
  • FSO Lanos dostawczy – kilka prototypów samochodów dostawczych, następców popularnych Polonezów Truck’ów.
  • FSO Wars – niewielki samochód osobowy, prototyp z 1986 r., do złudzenia przypominający Lanosy.
  • Polonez Analog – prototyp pick-up’a z napędem 4×4
  • FSM Beskid – prototyp małolitrażowego następcy Fiata 126 p (zaniechano po rozpoczęciu produkcji Fiata Cinquecento.FSM Beskid
  • Polonez Stratos (Stratopolonez) – samochód wyścigowy zbudowany w oparciu o podzespoły Lancii Stratos (z silnikiem Ferrari), startujący do 1985 r.

A to tylko niektóre z prezentowanych polskich perełek motoryzacyjnych.

I choćby tylko dla tych pojazdów warto wybrać się do Chlewisk.

 

Ciekawe strony internetowe:

http://www.chlewiska.pl/ – strona internetowa Urzędu Gminy w Chlewiskach

http://www.chlewiska.mtip.pl/ – strona internetowa Muzeum Techniki i Przemysłu w Warszawie, oddział w Chlewiskach

 

Przybliżona lokalizacja GPS:

51°14’08.5″N 20°45’25.2″E

51.235701, 20.756991

Wielki Piec – Ruiny dawnej Huty Józef – Samsonów

14 lutego 2015

Jedno z pierwszych miejsc, które mieliśmy przyjemność turystycznie odwiedzić po naszej przeprowadzce w region Gór Świętokrzyskich to ruiny dawnej Huty Józef w Samsonowie.

W Samsonowie, przy głównej drodze z Ćmińska do Zagnańska, znajduje się doskonale zachowany kompleks Wielkiego Pieca, czynnego w XIX w. Jak na dzisiejsze standardy, to niewielki zakład produkujący raptem 800 ton surówki rocznie (dzisiaj niektóre huty produkują wielokrotność tej ilości dziennie), nie mniej był to istotny zakład przemysłowy, jeden z ostatnich w tym rejonie wytapiający surówkę przy użyciu węgla drzewnego. Warto również wspomnieć o twórcy staropolskiego przemysłu, z inicjatywy którego powstała huta – mowa oczywiście o Stanisławie Staszicu.

Obecnie ruiny dawnego zakładu hutniczego udostępniane są turystom bezpłatnie.

Warto zajrzeć, zwłaszcza zimą, gdy okolice przykryte są białym puchem.

 

Ciekawe strony internetowe:

http://www.samsonow.pl/ – portal informacyjny życzliwej miejscowości z żelaznymi tradycjami i ciekawą historią

http://swietokrzyskie.org.pl/ – serwis dla turystów

 

Przybliżona lokalizacja GPS:

50°59’28.3″N 20°36’55.3″E

50.991197, 20.615370